Rynek pracy
Podstawa prawna – ustawa z 20-04-04; Dz. U. nr 99 z 01-05-2004 „o promocji zatrudnienia i instytucjach rynków pracy”
Rynek pracy - jeden z elementów systemu rynkowego, należy do rynku czynników wytwórczych, obok rynku kapitału i ziemi. Przedmiotem wymiany na rynku pracy jest siła robocza, którą dysponują przedsiębiorcy.
Elementy rynku pracy
- w wymiarze jakościowym: wiedza teoretyczna; umiejętności; zdolności; zdrowie; motywacja do pracy
- w wymiarze ilościowym: możliwy czas pracy
Indywidualny potencjał pracy przedsiębiorstwa:
- indywidualny potencjał pracy pracownika
- udział przedsiębiorstwa
Szczególna cecha siły roboczej – ścisły związek z osobą pracobiorcy. Pracodawca nie staje się właścicielem siły roboczej, a jedynie zostaje upoważniony do wykorzystania siły roboczej na określonych warunkach
Rynek pracy – definicje:
- obszar wzajemnego oddziaływania popytu na pracę, czyli zapotrzebowania na siłę roboczą i podaż pracy, czyli oferowanej siły roboczej
- (ujęcie terytorialne) miejsce spotkań pracodawców i pracobiorców, oferujących z jednej strony miejsca pracy, a z drugiej wiedzę, umiejętności, zdrowie i motywację do pracy
- proces, za pomocą którego pracodawcy (kupujący) i pracobiorcy (sprzedający) określają co chcą kupić i sprzedać oraz na jakich warunkach chcą zrealizować transakcję kupna i sprzedaży siły roboczej
Podmioty rynku pracy
- pracodawcy – oferują stanowiska pracy, określają popyt na pracę
- pracobiorcy – oferują siłę roboczą, określają podaż pracy
- pośrednicy – instytucje publiczne i niepubliczne, realizujące funkcję pośrednictwa i doradztwa pracy, np. Urzędy Pracy, Agencje Zatrudnienia, etc.
Podstawą wymiany siły roboczej jest mechanizm rynkowy, który wytwarza konkurencję między podmiotami rynku.
Konkurencją między pracobiorcami jest ograniczanie zasobów siły roboczej, a pracodawcami – ograniczanie zasobów finansowych.
Miarą popytu na pracę są: jakościowe cechy stanowisk pracy, i czas pracy
Miarą podaży na pracę są: jakościowe cechy siły roboczej i czas pracy
Popyt – oferty pracy Podaż – bezrobotni
Popyt zrealizowany – obsadzenie miejsc pracy
Podaż zrealizowana – pracujący w gospodarce narodowej
Popyt niezrealizowany – oferty pracy (wakaty)
Podaż niezrealizowana – bezrobotni
Pracujący – wg BAEL – osoba, która pracuje przynajmniej 1 godzinę w badanym tygodniu i następnych
|
